Profilaktyka raka piersi i diagnostyka zmian w piersiach

Rak piersi – dlaczego profilaktyka jest tak ważna?

Rak piersi jest najczęściej rozpoznawanym nowotworem złośliwym u kobiet. Każdego roku w Polsce diagnozuje się kilkadziesiąt tysięcy nowych zachorowań. Dzięki rozwojowi diagnostyki i leczenia coraz więcej kobiet wraca do pełnego zdrowia, jednak podstawowym warunkiem skutecznego leczenia pozostaje wczesne wykrycie choroby.
We wczesnym stadium rak piersi bardzo często nie powoduje żadnych dolegliwości bólowych. Niewielkie zmiany mogą być niewyczuwalne podczas samobadania i mogą zostać wykryte jedynie podczas badań obrazowych, takich jak mammografia lub USG piersi.

Regularna profilaktyka pozwala:

  • wykryć zmiany nowotworowe na bardzo wczesnym etapie,
  • rozpoznać zmiany łagodne niewymagające leczenia operacyjnego,
  • monitorować wcześniej rozpoznane zmiany,
  • wdrożyć odpowiednie leczenie zanim choroba zacznie się rozwijać.

Warto pamiętać, że większość wykrywanych zmian w piersi ma charakter łagodny. Każda nowa zmiana wymaga jednak oceny przez lekarza.

Samobadanie piersi
Biopsja mammotomiczna

Czynniki ryzyka raka piersi

Na rozwój raka piersi wpływa wiele czynników. Części z nich nie można zmienić, jednak
wiele zależy od stylu życia i regularnej profilaktyki.

W wybranych przypadkach metoda umożliwia całkowite usunięcie niewielkiej zmiany podczas jednego zabiegu.

Czynniki, na które nie mamy wpływu

  • wiek (ryzyko wzrasta wraz z wiekiem),
  • występowanie raka piersi lub jajnika w rodzinie,
  • mutacje genów BRCA1 i BRCA2 oraz innych genów zwiększających ryzyko,
  • wcześniejsze zachorowanie na raka piersi,
  • gęsta budowa gruczołu piersiowego.

Czynniki związane ze stylem życia

Ryzyko może zwiększać:

  • nadwaga i otyłość po menopauzie,
  • mała aktywność fizyczna,
  • regularne spożywanie alkoholu,
  • palenie papierosów,
  • długotrwała hormonalna terapia zastępcza w określonych sytuacjach klinicznych

Czynniki zmniejszające ryzyko

Do działań, które mogą ograniczać ryzyko zachorowania, należą:

  • utrzymywanie prawidłowej masy ciała,
  • regularna aktywność fizyczna,
  • ograniczenie spożycia alkoholu,
  • niepalenie tytoniu,
  • karmienie piersią, jeśli jest możliwe,
  • wykonywanie badań profilaktycznych zgodnie z zaleceniami lekarza.

Objawy alarmowe

Każda nowa lub niepokojąca zmiana w obrębie piersi powinna zostać oceniona przez lekarza.

Do objawów wymagających diagnostyki należą:

  • wyczuwalny guzek w piersi,
  • zgrubienie lub stwardnienie fragmentu piersi,
  • zmiana wielkości lub kształtu piersi,
  • wciągnięcie brodawki sutkowej,
  • wyciek z brodawki, zwłaszcza krwisty,
  • zaczerwienienie lub pogrubienie skóry,
  • skóra przypominająca „skórkę pomarańczy”,
  • niegojące się zmiany brodawki sutkowej,
  • powiększone węzły chłonne pod pachą lub nad obojczykiem,
  • utrzymujący się jednostronny ból piersi, jeśli towarzyszą mu inne niepokojące objawy.

Obecność któregoś z tych objawów nie oznacza automatycznie nowotworu, jednak zawsze
wymaga konsultacji lekarskiej i odpowiedniej diagnostyki.